InVal / Bilgi merkezi

Uluslararası Ticaret Rehberi

Sık karşılaşılan terimlere kısa ve anlaşılır bir giriş. İhtiyacınız olan kavramı aşağıdaki başlıklardan bulabilirsiniz.

Teslim şekilleri

Incoterms® 2020 kuralları, satıcı ve alıcının teslim, maliyet ve riskle ilgili görevlerini tanımlamaya yardımcı olur.

EXWEx Works

Satıcı malı kararlaştırılan yerde alıcının tasarrufuna hazır eder. Sonraki taşıma ve birçok işlem alıcının planlamasını gerektirir.

FCAFree Carrier

Satıcı malı kararlaştırılan yerde alıcının belirlediği taşıyıcıya veya kişiye teslim eder. Teslim noktası önemlidir.

FOBFree On Board

Deniz ve iç su yolu taşımalarında kullanılan bir kuraldır. Satıcı malı belirlenen yükleme limanında gemiye teslim eder.

CIFCost, Insurance and Freight

Deniz ve iç su yolu taşımalarında satıcı varış limanına kadar taşıma ve öngörülen sigortayı düzenler; riskin geçtiği nokta ayrıca dikkate alınır.

DAPDelivered at Place

Satıcı malı belirlenen varış yerinde boşaltmaya hazır olarak alıcının tasarrufuna sunar. İthalat işlemlerinin sorumluluğu ayrıca değerlendirilir.

Teslim şekli seçilirken adlandırılmış yer, sözleşme koşulları ve işlem türü birlikte yazılmalıdır. Incoterms® kuralları mülkiyetin geçişini veya ödeme yöntemini tek başına belirlemez.

Taşıma ve yük kavramları

Gönderinin hacmi, ambalajı ve taşıma biçimi, kullanılacak hizmeti etkiler.

FCLFull Container Load

Tek bir göndericiye ayrılmış konteyner taşıması. Konteynerin fiziksel olarak tamamen dolu olması gerekmez.

LCLLess than Container Load

Küçük hacimli yüklerin diğer gönderilerle aynı konteynerde birleştirilerek taşınması.

B/LBill of Lading

Deniz taşımacılığında kullanılan konşimento. Taşımanın ve yükün teslim alınmasının kaydı olarak işlev görür; türüne göre farklı hukuki sonuçları olabilir.

AWBAir Waybill

Hava taşımacılığında kullanılan taşıma senedi. Yükün hava yoluyla taşınmasına ilişkin temel bilgileri içerir.

Ticari belgeler ve sınıflandırma

Evrakların içeriği, ülkeye ve işlem türüne göre değişebilir.

Ticari faturaCommercial invoice

Satıcı, alıcı, ürün, miktar, bedel ve satış koşulları gibi işlem bilgilerini gösteren belge.

Paketleme listesiPacking list

Kapların içeriğini, paket sayısını, ölçülerini ve ağırlıklarını ayrıntılandıran liste.

HS koduHarmonized System

Malların uluslararası düzeyde sınıflandırılması için kullanılan sistemin kodu. Ülkelere özgü daha ayrıntılı tarife kodları bulunabilir.

MenşeOrigin

Malın menşe ülkesine ilişkin bilgi. Sevk edildiği ülke ile her zaman aynı olmayabilir; geçerli kurallar işlem özelinde incelenir.

Ödeme şekilleri

Ödeme yöntemi, alıcı ile satıcının nakit akışını ve ödeme riskini farklı biçimlerde etkiler.

Peşin ödemeCash in advance

Bedelin tamamı veya kararlaştırılan kısmı sevkiyattan önce ödenir. Satıcı için tahsilat riskini azaltırken alıcı bakımından ön ödeme riski doğurur.

Açık hesapOpen account

Mal gönderilir ve ödeme kararlaştırılan vadede yapılır. Satıcı, alıcının zamanında ödeme yapacağına dair daha fazla risk üstlenir.

Vesaik mukabiliDocumentary collection

Bankalar, ticari belgelerin ödeme veya vadeli ödeme taahhüdü karşılığında alıcıya iletilmesini sağlar. Bankanın ödeme garantisi verdiği anlamına gelmez.

AkreditifLetter of credit

Banka, akreditifte belirlenen koşullara uygun belgeler sunulursa ödeme yükümlülüğü üstlenir. Belge şartları, süreler ve masraflar işlemin başında dikkatle belirlenmelidir.

Ödeme yönteminin seçimi için tarafların güven ilişkisi, işlem tutarı, ülke koşulları ve bankaların sunduğu hizmetler birlikte değerlendirilir.

Taşıma sigortası

Sigorta, yükün taşınma sürecindeki fiziksel kayıp ve hasar riskleri için poliçede tanımlanan korumayı sağlar.

Sigorta poliçesi ve sertifikasıPolicy / certificate

Teminatın taraflarını, yükü, güzergâhı, sigorta bedelini ve geçerli koşulları gösteren belgelerdir. Bir sertifikanın kapsamı dayandığı poliçeyle birlikte okunmalıdır.

Teminat kapsamıCoverage

Hangi risklerin sigortalı olduğu ve hangi durumların kapsam dışında kaldığı poliçe şartlarına bağlıdır. “Tüm riskler” ifadesi bile sınırsız koruma anlamına gelmez.

CIF ve CIP farkıIncoterms® 2020

CIF deniz ve iç su yolu taşımalarına yöneliktir ve varsayılan olarak daha sınırlı teminat öngörür. CIP daha geniş kapsamlı teminat gerektirir; taraflar farklı kapsam üzerinde anlaşabilir.

Muafiyet ve özel koşullarDeductible / clauses

Hasar halinde sigortalının üstleneceği tutar, özel yük türleri, ambalaj, bekleme ve aktarma gibi şartlar poliçede ayrıca incelenmelidir.

Sigorta yaptırılmış olması her hasarın otomatik olarak ödeneceği anlamına gelmez. Sevkiyat öncesinde yük, güzergâh, teminat dönemi ve istisnalar sigortacıyla doğrulanmalıdır.

Gümrük ve transit terimleri

Eşyanın gümrük statüsü, hangi işlemle taşınacağını ve ne zaman piyasaya sunulabileceğini belirler.

Transit rejimiCustoms transit

Eşyanın gümrük gözetimi altında belirlenen güzergâhta taşınmasını sağlayan işlemdir. Transit işlemi tek başına ithalatın tamamlandığı anlamına gelmez.

T1 ve T2Ortak transit

Ortak transit sisteminde T1 genel olarak serbest dolaşımda olmayan, T2 ise ilgili kurallar kapsamında serbest dolaşım statüsündeki eşya için kullanılır. Eşyanın statüsü ve güzergâhı birlikte kontrol edilmelidir.

Gümrük antreposuCustoms warehouse

Eşyanın gümrük gözetimi altında, antrepo rejimine ilişkin koşullarla depolandığı yerdir. Geçici depolama ile aynı işlem değildir.

Serbest dolaşıma girişRelease for free circulation

İthalat işlemlerinde gerekli gümrük yükümlülükleri ve diğer şartlar yerine getirildikten sonra eşyanın serbest dolaşım statüsü kazanmasına yönelik işlemdir.

İşleme başlamadan önce eşyanın mevcut statüsü, transit varış noktası, gerekli belgeler ve gümrük temsilcisiyle izlenecek işlem doğrulanmalıdır.

Sevkiyatta süreler ve ek masraflar

Konteynerin nerede ve ne kadar süre beklediği, taşıma bedeline ek giderler doğurabilir.

Serbest süreFree time

Taşıyıcının ilgili masraf kalemleri için tanıdığı, sözleşmede belirtilen ücretsiz kullanım süresidir. Başlangıç ve bitiş zamanı taşıyıcıya ve hizmete göre kontrol edilir.

DemurajDemurrage

Konteynerin terminalde veya limanda izin verilen serbest süreden fazla kalması halinde taşıyıcı tarafından uygulanabilen masraftır.

DetentionKonteyner kullanım süresi

Konteyner terminal dışına alındıktan sonra boş konteynerin kararlaştırılan sürede iade edilmemesi halinde doğabilen masraftır.

ArdiyeStorage

Yükün liman, terminal veya depolama alanında tutulması nedeniyle uygulanabilen depolama bedelidir. Demurajdan ayrı bir kalem olarak tarifelenebilir.

Teklif ve rezervasyonda serbest gün sayısını, hangi tarihte işlemeye başladığını, boş konteyner iade yerini ve liman/terminal depolama tarifesini ayrıca kontrol etmek gecikme maliyetlerini öngörmeyi kolaylaştırır.

WhatsApp’tan yazın